آشنایی با کرسی های آزاد اندیشی

13525 948

مقام معظم رهبری:

کرسی های آزاد اندیشی می تواند یک جریان سیال فکری، بسیار با ارزشی را در جامعه به راه بیندازد.

مقدمه

برگزاری کرسی آزاد اندیشی در دانشگاهها، نخستین بار در سال 1386 از سوی مقام معظم رهبری مطرح شد و سپس در سال 1388، معظم له بر لزوم برگزاری این کرسی ها تاکید کردند. برگزاری کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاهها به منظور ایجاد فضایی آزاد و به دور از هر گونه مشکل برای بیان دغدغه ها و تبادل نظر و اندیشه جامعه دانشگاهی مطرح شد. این کرسی ها در ادامه کرسی های نظریه پردازی که به سفارش مقام معظم رهبری، در حوزه اساتید برگزار می شد، در دست کار مسئولان وزرات علوم قرار گرفت. در این نشست ها عموماً اساتید در یک جمع آوری راجع به یک نظریه مرتبط با فضای علوم انسانی به بحث و تبادل نظر می پردازند. در حوزه دانشجویی این نیاز احساس شد که باید اقدامی صورت بگیرد و تریبونی در اختیار دانشجویان گذاشته شود تا در حوزه های مختلف فرهنگی، اجتماعی، علمی، اعتقادی، سیاسی و اقتصادی ابراز عقیده کنند. بدین منظور دبیرخانه هیات کرسی های آزاد اندیشی دانشگاه نیشابور زیر مجموعه حوزه معاونت دانشجویی و فرهنگی - اجتماعی به فعالیت می پردازد.

طرح ايده‌ی ايجاد كرسيی ها‌ی آزادانديشی در مراكز علمی دانشگاهی و حوزوی به وسیله‌ی مقام معظم رهبری، در نامه ایشان به جمعی از دانش‌آموختگان حوزه علمیه در تاریخ 81/11/16 و به صورت موکد در بیانات معظم له در دیدار با جمعی از نخبگان علمی کشور در تاریخ 88/08/06 در خصوص ضرورت راه‌اندازی کرسی‌های مناظره، نقد، نظریه‌پردازی و آزادانديشي در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی به عنوان فرآیندی مبتنی بر  عقلانیت و به‌کارگیری خرد جمعی در جهت تحقق جنبش نرم افزاری و توسعه علمی کشور مورد تاکید قرار گرفت. اصرار و توصيه مكرر ايشان براي حضور و مشاركت فعالانه دانشگاهيان و حوزويان در اين عرصه،  که بيانگر درك ژرف از تأثیرات و پيامد هاي مختلف ناشي از ايجاد فضاي مناسب  و شرايط مقتضی براي بيان شفاف، صريح، علمي، مستند ديدگاه‌هاي مختلف علمي و فكري در خصوص مقولات مهم اجتماعي و علمي  در كشور است، مقوله آزاداندیشی را با برنامه های کلان و استراتژیک کشور و سند چشم انداز 20 ساله کشور پیوند زده است. از این رو تحقق این ایده و بهره‌مندی  از مزایا و آثار مثبت آن از جمله مهم‌ترین نیازها  جامعه امروز و  وظیفه ای دینی ، ملی و اخلاقی برای تمامی دانشوران و مدیران عرصه علم و فرهنگ است.

پیشینه کرسی‌ها در مذهب شیعی

وجود شرايط و الزامات آزادانديشي و محيط مناسب و مهياي آن اگر چه مقوله‌اي تازه در مراكز علمي اسلامي به ويژه در حوزه هاي علميه شيعي نيست و مبحثي بنيادي در زندگي ائمه (عليهم السلام)، بسياري از رهبران ديني و روند تاريخي مراكز علمي بوده است، اما تاكيد مجدد بر این مفهوم و التزام به آن در اين مقطع در پيوند با شرايط جدید کشور، اسلام، موقعيت كنوني جهان و ضرورت‌هاي است كه جهان كنوني براي تقويت روند آزادانديشي ايجاد كرده است.

چارچوب آزاد اندیشی

آزادانديشي در مصادیقی مانند نشست‌های دوجانبه یا چند جانبه و با حضور موافقان و مخالفان یک نظریه،رویکرد، موضوع و یا وضعیتی اجتماعی، فکری، فرهنگی، سیاسی و یا هر موضوع علمی و قابل بحث عینیت می‌یابد. از این رو، آنچه که از آن به عنوان کرسی آزاداندیشی یاد می‌شود در برگیرنده کلیه مباحثی است که در چارچوب‌های نظريه پردازي، نقد و مناظره و گفتگوي آزاد علمی و صورت‌های دیگر که متضمن حضور و بحث علمی موافقان و مخالفان یک موضوع است صورت می‌گیرد.

رویکرد آزاد اندیشی

پس از الزام بیان آزادانه دیدگاه و حضور موافقان و مخالفان یک موضوع خاص مهم‌ترین الزام یا قاعده‌ی حاکم بر برگزاری هرگونه کرسی آزاد اندیشی حاکمیت منش و رویکرد اخلاق مدارانه و قانونمندی بر کلیه مراحل برگزاری این کرسی‌هاست.

ضرورت کرسی‌های آزاد اندیشی

ضرورت حاکم بر طرح و اجرای کرسی‌های آزاداندیشی از سوي مقام معظم رهبري در راستاي سیاست‌های كلان كشور به عنوان جزيي از تلاش براي احياء و نوسازي تمدن ايراني اسلامي و به عنوان فرصت و امكاني به حساب می‌آید كه در پرتو فضاي مناسب طرح مباحث بنيادين علمي بيش از هر چيز به تحقق جنبش نرم افزاري، توسعه علمي و جلوگيري از تصلب و تعصب علمي و فكري منجر شود. همچنين تحقق اين ايده همراه شدن با اقتضائات زمانه در زندگي اجتماعي و درك عميق شرايط روز  و ناشي از باور به خردمندي انسان،استعدادهاي مهم و بسيار بالاي مادي و معنوي كشور و ظرفیت‌های فرهنگي و سودمندي طرح ديدگاه‌هاي مختلف براي ايجاد رشد و تعالي مادي و معنوي كشور می‌باشد.

مسئولیت جامعه دانشگاهی

از اين رو، برای جامعه دانشگاهي و مسئولان و متصديان عرصه‌ی علم و دانش درك عميق ابعاد مختلف مفهوم آزادانديشي و آگاهي از نتايج و پيامد هاي مطلوب و سازنده آن در راستاي رشد و تعالي مادي و معنوي كشور  یک ضرورت بنیادی است. در این راستا ایجاد یک گفتمان ملی برای رسیدن به اهداف کلان کشو در حوزه های علمی و فرهنگی نیازمند تعامل مراکز مختلف علمی، کمک به رونق و تعمیق مباحث علمی، انباشت تجربه های علمی و مدیریتی و حمایت‌های مختلفی که زمینه ساز ارتقاء جمیع توانمندی‌های است که در منابع مادی و انسانی نهفته در این کشور است.

 

آیین نامه تشکیل کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی

   سایت کرسی های آزاد اندیشی اداره کل فرهنگی وزارت علوم تحقیقات و فناوری

شورای عالی انقلاب فرهنگی

هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره

روال درخواست و پیگیری برگزاری کرسی آزاد اندیشی

فرم درخواست برگزاری کرسی آزاد اندیشی

فرم ارزشیابی جلسه کرسی آزاد اندیشی

جمع بندی فرم ارزشیابی جلسه کرسی آزاد اندیشی

  کرسی های آزاداندیشی

آیین نامه تشکیل کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب 93/8/10 شورای عالی انقلاب فرهنگی

آیین نامه تشکیل کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب 1390/11/29 وزارت علوم

آیین نامه برگزاری کرسی های ترویجی مصوب آبان ماه 1395 شورای عالی انقلاب فرهنگی

آیین نامه کمیته دستگاهی برگزاری کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره مصوب آذر ماه 1387 شورای عالی انقلاب فرهنگی

  آیین نامه شورای داوری و کمیته ناقدان کرسی ها مصوب 1388/8/2 شورای عالی انقلاب فرهنگی

نظام نامه و آیین نامه های هیأت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره مصوب 1385/7/1

 آئين نامه « شوراي تعامل و تبادل نظر دانشجو و دانشگاه» مصوب