بهبود وضعیت فرهنگی دانشگاه به مثابه نهادی فرهنگ ساز و هویت آفرین، مستلزم برنامه ریزی مستمر، مدون و همه جانبه است. برای نیل به این هدف، باید در هر دانشگاه، واحدی تخصصی جهت برنامه ریزی فرهنگی شکل گیرد تا با التفات به اهداف کلان فرهنگی کشور و مسائل اجتماعی فرهنگی روز جامعه و همچنین با توجه به نیازها و علایق دانشجویان، به تدوین برنامه های سنجیده و جامع فرهنگی، همت گمارد. علاوه بر برنامه ریزی دقیق و مدون، لازم است که موفقیت برنامه ها، به طور مداوم و متناوب مورد ارزیابی قرار گیرد. اما بررسی های میدانی نشان داده است که در دانشگاههای ایران، کمتر دانشگاهی را می توان یافت که از برنامه ای حساب شده و راهبردی در حوزه های فرهنگی برخوردار باشد. البته برخی دانشگاهها، با صرف وقت و هزینه های زیاد، اقدام به تدوین برنامه های فرهنگی می کنند ولی این برنامه ها عمدتا برای رفع تکلیف تدوین می شود و کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.

در جهت تلاش برای رفع تدریجی این معضلات، معاونت دانشجویی، فرهنگی و اجتماعی دانشگاه نیشابور بر آن شد تا با نگاهی راهبردی به مقوله فرهنگ در دانشگاه، با تدوین سند برنامه راهبردی و به تبع آن برنامه های اجرایی و عملیاتی، "برنامه محوری" را در این حوزه نهادینه سازد. بدین منظور، لازم است وظایفی چون "تدوین برنامه راهبردی دانشگاه در حوزه فرهنگ" و "نظارت بر برنامه های عملیاتی واحدهای زیرمجموعه" در بدنه اجرایی مدیریت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، نهادینه شود.

 در گام اول با گفتمان سازی تلاش شد تا مسئولان و اعضای هیئت علمی دانشگاه را متقاعد سازد که برنامه ریزی راهبردی، جنبه صوری و تشریفاتی نداشته و اقدامی جدی جهت ارتقای سطح فرهنگی هر دانشگاه است و از آنجا که ماهیت پیچیده و چندبعدی فرهنگ، برنامه ریزی فرهنگی را به امری کاملا تخصصی تبدیل می کند، باید با توجه به نیازهای ویژه همان دانشگاه تدوین گردد. پس از جلب موافقت مسئولان برای شروع برنامه ریزی راهبردی، تشکیل "کمیته برنامه ریزی راهبردی فرهنگی اجتماعی دانشگاه نیشابور" در دستور کار قرار گرفت تا نسبت به تهیه پیش نویس سند راهبردی فرهنگی - اجتماعی دانشگاه نیشابوراقدام شده تا پس از اعمال موارد اصلاحی و ارزیابی از سوی صاحبنظران، سند راهبردی فرهنگی - اجتماعی دانشگاه نیشابور در جلسه شورای فرهنگی و اجتماعی دانشگاه مورد تصویب قرار گرفته و شاخصهای عملیاتی و نیز برنامه های عملیاتی یکساله بر این اساس تدوین گردد.

علاوه بر این، ارتقا كارآمدي سيستم و رصد فرصت ها، تهديدها، نقاط قوت و ضعف خود براي حركت به سمت تعالي از ضرورت هاي وجود نظارت بر عملكرد و ارزيابي هر سازماني است كه در راستاي تحقق اهداف كلان فرهنگي، لزوم وجود واحد نظارت و ارزيابي فعاليت هاي فرهنگي واجتماعي را نمايان مي سازد. از جمله مهمترين وظايف اين واحد رصد فعاليت‌هاي عمومي- فرهنگي در سطح دانشگاه است .

 

1 شرح وظايف واحد برنامه ریزی و ارزیابی فرهنگی:

شناخت وضع موجود

پایش و ارزیابی وضعیت فرهنگی و اجتماعی دانشگاهیان

بررسی، احصاء، سنجش افکار عمومی و نیز نیازسنجی فرهنگی و به تبع آن اولویت بندی نیاز های فرهنگی در سطح دانشگاه

برنامه‌ریزی و اجرای طرح سنجش افکار دانشجویان ورودی جدید

طراحی و توزیع و تحلیل پرسش‌نامه‌های مورد نظرو نیازسنجی مسائل فرهنگی دانشگاهیان

تهیه و تدوین برنامه سند (راهبردی) فرهنگی و اجتماعی دانشگاه و ارائه در قالب برنامه عملیاتی فرهنگی سالانه

شناسایی ملاکها و شاخص ها برای ارزیابی فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی

جمع آوری آمار و اطلاعات مرتبط با شاخص‌های فرهنگی و اجتماعی و ثبت آنها در سامانه های فرهنگی

ارزیابی سالانه فعاليت‌هاي فرهنگی-اجتماعی دانشگاه‌ براساس شاخص‌هاي مستخرج از سند راهبردی

ارزیابی میزان رضایت مخاطبان از برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی

ارزیابی عملکرد حوزه فرهنگی و اجتماعی دانشگاه براساس شاخص ‌ های ابلاغی از سوی وزارت

ارزیابی محتوایی فعالیت ‌ ها و برنامه‌های فرهَنگی و اجتماعی

سنجش و رتبه ‌ بندی حوزه ‌ های مختلف فرهنگی دانشگاه بر اساس راهبردهای وزارتی و سیاست های اعلام شده

تدوین و اعلام گزارش عملکرد فرهنگی اجتماعی دانشگاه به صورت دوره ‌ ای یا بر اساس موارد درخواستی از سوی وزارت علوم

ارائه پیشنهاد پروژه‌های پژوهشی در جهت بهبود فرآیندهای نظارت و ارزیابی بر برنامه‌های فرهنگی-اجتماعی

ثبت فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی در سامانه فرهنگی

نظارت بر فعاليت‌هاي فرهنگي و اجتماعي دانشگاه و ارزيابي فعاليت‌ها براساس فرم‌ها و استانداردهاي ابلاغ شده توسط دفتر نظارت و ارزيابي فرهنگي و اجتماعي وزارت

همراهي در بازديدهاي دوره‌اي و موردي گروه بازديدكننده از وزارت و هیئت نظارت استانی

ارتباط و تعامل با دفتر نظارت و ارزيابي فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم

 تدوين و اعلام گزارش عملكرد فرهنگي اجتماعي دانشگاه به صورت دوره‌اي يا بر اساس موارد درخواستي از سوي وزارت علوم

 ساير امور محوله در حوزه نظارت و ارزيابي فرهنگي و اجتماعي

 

1 مطالعات نیازسنجی فرهنگی

نیازسنجی فرهنگی - اجتماعی دانشجویان دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

نيازسنجي فرهنگي و اولويت بندي الگويي در ميان شهروندان کاشاني

نيازسنجی گام بنيادی در برنامه‌ريزی‌های فرهنگی

پرسشنامه نیازسنجی مسائل فرهنگی دانشگاهیان

نمونه پرسشنامه نیازسنجی مرکز آموزش فرهنگی و اجتماعی

دفتر نیازسنجی جهاد دانشگاهی

 

1 مطالعات برنامه ریزی فرهنگی

بررسی روند برنامه ریزی فعالیت های فرهنگی دانشگاه های دولتی اصفهان طی برنامه دوم و سوم توسعه کشور

خوانش دانشجویان از سیاست های فرهنگی دانشگاه (مطالعه موردی دانشگاه علامه طباطبایی)

میزان اثربخشی برنامه های فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی فارس از دیدگاه دانشجویان

عوامل موثر بر گرایش دانشجویان به برنامه های فرهنگی دانشگاه (مقایسه دانشگاه آزاد اسلامی تهران شرق با دانشگاه دولتی شهید بهشتی)

  محصولات شورای عالی انقلاب فرهنگی

نظام نامه تدوین نقشه مهندسی فرهنگی

نظام‌نامه پیوست فرهنگی طرح‌های مهم و کلان کشور

تدوین نقشه مهندسی فرهنگی کشور

نقشه مهندسی فرهنگی کشور

 

1 مطالعات ارزیابی فرهنگی

تدوین الگوی ارزیابی شاخص های فرهنگ عمومی در دانشگاهها

طراحی و تبیین مدل ارزیابی امور فرهنگی با استفاده از مدلهای کمی

ارزیابی سیاست‌های فرهنگی آموزش عالی کشور

سياست‌گذاري و استراتژي در برنامه‌ريزي‌هاي فرهنگي ايران

تعیین چگونگی بررسی و آسیب شناسی دستگاههای فرهنگی و رتبه بندی آنها

کتاب ارزیابی عملکرد در سازمانهای فرهنگی

ارزیابی عملکرد در سازمانها و مراکز فرهنگی هنری

مبانی طراحی مدل ارزیابی امور فرهنگی

طراحي مباني نظام ارزيابي عملكرد سازمان‌هاي فرهنگي

تحلیل وضعیت موجود ساماندهی نهادهای فرهنگی کشور

پیوست فرهنگی و شاخص های فرهنگی

الگويي براي دست‌يابي به مؤلفه‌هاي فرهنگي

شاخص های راهبردی، ابعاد و مؤلفه های فرهنگی

 

1 اسناد راهبردی فرهنگی چند دانشگاه دولتی ایران

سند راهبردی معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

سند راهبردی فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

سند راهبردی فرهنگی و اجتماعی دانشگاه اصفهان - بخش اول

سند راهبردی فرهنگی و اجتماعی دانشگاه اصفهان - بخش دوم

چشم انداز فرهنگی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

 

1 مطالب مرتبط